Back

ⓘ ប្រវត្តិសាស្ត្រ - ប្រវត្តិសាស្ត្របារាំង, កម្ពុជាក្រោម, ខេត្តតាកែវ, តួនាទីអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រ, ចេនឡា, ចុងសម័យអង្គរ, ចេនឡាដីគោក, ស្រុកពញាក្រែក, ខេត្តត្បូងឃ្មុំ ..



                                               

ប្រវត្តិសាស្ត្របារាំង

ពាក្យថា បារាំង គឺជាឈ្មោះរបស់បុរស់ម្នាក់តែប៉ុននោះ។ បក្សពួក ហ៊ូម៉ូ បានចូលមកកាន់កាប់នៅតំបន់នៃប្រទេសបារាំងអស់រយះពេលរាប់ពាន់ឆ្នាំមកហើយ ដែលលើកដំបូងបំផុតនោះគឺពួក ហ៊ូម៉ូ សាភៀន និងពួក ក្រូម៉ាណន់ ដែលបានចូលមកប្រហែលជា ៤០០០០ឆ្នាំមុន។ ស្របតាមសំដីរបស់លោក ចន ធី ឃុច បានអោយដឹងថា តំបន់ លេដ ប្រូន អ៊េដ៏ ក្នុងប្រទេសបារាំង ដែលមានព្រំដែនជាប់ជាមួយនិងសមុទ្រនោះគឺជាតំបន់ដែលសាបព្រោះបណ្តាញសហជីពលករ ដែលឥឡូវនេះត្រូវបាន គេហៅថា អាឡូន ទែច ប្រូន អ៊េ។ តំបន់នេះមានការអភិវឌ្ឍន៏យ៉ាងខ្លាំងដែលបានរាប់បញ្ចូលទាំងកោះមួយចំនួននៅប្រទេសដូចជា ប្រទេសអង់គ្លេស ប្រទេសអេស្បាញ និង ប្រទេសប៉ទុយកាល់។ ប្រវត្តិសាស្រ្តលើកដំបូងដែលបានកត់ត្រានៅតំបន់ រ៉ូអ៊េ ...

                                               

កម្ពុជាក្រោម

កម្ពុជាក្រោម 下柬埔寨 ជា​ផែនដី​មួយ​ភាគ​ស្ថិត​នៅ​ប៉ែក​ខាងកើត ប្រទេស​កម្ពុជា​សម័យ​បច្ចុប្បន្ន ។​​ កាលពី​សម័យ​ដើម​ផែនដី​នេះ ​មានឈ្មោះ​ហៅ​ថា ​កម្ពុជា​ទឹក​លិច 水真腊 ។ តាម​ឯកសារ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​​ឲ្យដឹង​ថា ​កាល​សម័យ​នោះ​ ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​​មាន​វិសាលភាព​ធំធេង​ណាស់​, អ្នក​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​​សន្មត​ហៅថា ចក្រភព​ខ្មែរ(高棉帝国) ។

                                               

ខេត្តតាកែវ

ខេត្តតាកែវគឺជាខេត្ដមួយស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសកម្ពុជា។ ខេត្តនេះមានព្រំប្រទល់ខាងលិចជាប់នឹងខេត្តកំពត ភាគពាយ័ព្យជាប់នឹងខេត្តកំពង់ស្ពឺ ខាងជើងនិងខាងកើតជាប់ខេត្តកណ្ដាល និងភាគខាងត្បូងជាប់ជាមួយព្រំដែនអន្ដរជាតិប្រទេសវៀតណាម។ ខេត្តតាកែវមានផ្ទៃដីសរុប ៣,៥៦២.៧០ គីឡូម៉ែត្កការេ។ ទីរួមខេត្តនៃខេត្តតាកែវគឺក្រុងដូនកែវ ដែលជាក្រុងតូចមួយមានប្រជាជន ៣៩,១៨៦ នាក់។ បើយើងធ្វើដំណើរពីភ្នំពេញទៅកាន់ទីរួមខេត្តតាកែវលើកំណាត់ផ្លូវជាតិលេខ ២ និងលេខ៣ គេនឹងបានឃើញស្ថានភាពប្រជាពលរដ្ឋ ការប្រកបរបររកស៊ីរបស់ពួកគេនៅក្នុងខេត្តនេះ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ គេក៏អាចធ្វើដំណើរតាមផ្លូវជាតិលេខ២ផងដែរ ដែលមានចម្ងាយផ្លូវប្រហែល៧៨ គីឡូម៉ែត្រ។ រូបភាពតូច

                                               

តួនាទីអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រ

ថ្មីៗនេះមាននិស្សិតប្រវត្តិវិទ្យាមួយចំនួនបានសាកសួរខ្ញុំថា តើការរៀនប្រវត្តិសាស្ដ្រមានប្រយោជន៌អ្វីខ្លះ? ហើយពួកគេអាចធ្វើអ្វីខ្លះបាន? អត្ថបទនេះមិនព្យាយាមបំភ្លឺរាល់ចំងល់ទាំងនេះបានទេ ប៉ុន្តែគ្រាន់តែជាជំនួយសំរាប់ការគិតពិចារណាឡើងវិញអំពីតួនាទី និងអត្ថប្រយោជន៌របស់ប្រវត្តិសាស្ដ្រ។

                                               

ចេនឡា

ចេនឡា រឺ កម្វុជ ជាឈ្មោះចិនហៅកម្ពុជាបន្ទាប់ពីការធ្លាក់ចុះនៃនគរភ្នុំ ដែលគេស្គាល់ថាចឹងឡាបជាភាសាយួន ។ ឈ្មោះនេះនៅតែឃើញប្រើនៅក្នុងសតវត្សទី១៣ ដោយបេសកជនចិនជីវ-តាក្វាន់ អ្នកនិពន្ធ ចឹនឡាផ្វុងធ្ហូជី ។ ពួកអ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួនសម័យទំនើប បានប្រើឈ្មោះនេះសំដៅតែរដ្ឋខ្មែរនៅសម័យកាលចាប់ពីចុងសតវត្សទី៦ ដល់​ដើមសតវត្សទី៩ តែប៉ុណ្ណោះ។ កាលពីដើម គួរហៅថា ពួកមេកន្ទ្រាញដងរែក ដែលដែនមេកន្ទ្រាញតូចៗ ភាគខាងជើងនិងខាងត្បូងនៃជួរភ្នំដងរែក គេមិនសូវស្គាល់ទេ។ ពួកព្រះអង្គម្ចាស់ដែលគេស្គាល់លើកទីមួយត្រូវបានវែកញែក នៅក្នុងសិលាចារឹកដើមដំបូងខ្លះដែរ។ សិលាចារឹកសំស្ក្រឹត ដែលមិនបានចុះកាលបរិច្ឆេទ នៅវាលកន្ទេល ខេត្តស្ទឹងត្រែង K.៣៥៩ មានឈ្មោះក្សត្រមួ ...

                                               

ចុងសម័យអង្គរ

ចុងសម័យអង្គរ ក្រោយពីព្រះបាទជយវរ្ម័នទី៨ចូលទិវង្គតទៅ ស្ថានភាពកម្វុជទេឝធ្លាក់ចុះបន្តិចៗម្ដង ដែលបណ្ដាលមកពី ជំលោះសាសនា ការបែកបាក់ផ្ទៃក្នុង ការគំរាមកំហែងពីប្រទេសជិតខាងរួមមាន ម៉ុងហ្គោល លាវ សៀម ជាដើម។ ដោយហេតុនេះ ចុងអង្គរគឺជាសម័យកាលមួយនៃការធ្លាក់ចុះនៃមហាអំណាចខ្មែរ ចាប់ផ្ដើមក្នុងរាជ្យព្រះបាទស្រីសុរិយោពណ៌ទី២ ចុះរហូតមក។

                                               

ចេនឡាដីគោក

ចេនឡាគោក រឺ កម្វុជគោក បង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ៧១៦-រ.៨០២ គ.ស. ដែលកើតឡើងបន្ទាប់ពីការបែងចែកចេនឡាទៅជាពីរមួយគឺចេនឡាទឹក និងមួយទៀតហៅថាចេនឡាដីគោកនេះឯង។ មូលហេតុមកពីកំសោយអំណាចកណ្ដាលព្រោះព្រះបាទជយវម៌្មទី១គ្មាន ព្រះរាជបុត្រស្នងរាជ្យទើបព្រះអង្គប្រគល់រាជសម្បត្តិឲ្យ ព្រះនាងជយទេវីទី១ជាបុត្រី ដោយសារព្រះនាងជាស្ត្រីនេះហើយដែលធ្វើឲ្យប្រទេសបែកជាពីរ។ចេនឡាដីគោកត្រូវចិនហៅថា លូចេនឡា រឺ Lùzhēnlà រឺ ផលូ Pólòu)។

                                               

ស្រុកពញាក្រែក

ស្រុកពញាក្រែកនៅឆ្នាំ១៩៩៨ ខែ៣​ ថ្ងៃទី៣ មានប្រជាជនសរុប123.879ហើហនៅឆ្នាំ២០០៨មាន135.318ជាស្រុកដែលធំមួយដែលសព្វថ្ងៃស្ថិតនៅក្នុងខេត្តត្បូងឃ្មុំ។ ដែលមានចំនួន ៨ ឃុំ ៖ ឃុំដូនតី ឃុំកក់ ឃុំកណ្តោលជ្រុំ ឃុំកោងកាង ឃុំក្រែក ឃុំពពេល ឃុំត្រពាំងផ្លុង ឃុំវាលម្លូល ក្ប្រជាជនដែលរស់នៅក្នុងឃុំនោះភាគច្រើនជាកសិករ ប្រកបរបរកសិកម្ម។ប្រជាជន៨០%ជាអ្នកដែលបានទទួលការសិក្សារៀនសូត្រច្រើនហើយ ២០% ពួកគាត់ឈប់សិក្សាដើម្បីជួយរកប្រាក៉ចំណូលសម្រាប់គ្រួសារព្រោះដោយសារតែការខ្វះខាតថវិការ សិក្សារៀនសូត្រ។និងទៅធ្វើការ នៅទីឆ្ងាយដូចជាកម្មករចម្ការកៅស៊ូ និង​ សីុឈ្នួលធ្វើការ​សំណង់ និងការងារផ្សេងៗទៀត ។​ ហើយពួកគាត់តែងសីុឈ្នួលច្រូតកាត់ តាមរដូវ និង សី ...

                                               

វិធីសាស្រ្តអានអត្ថបទប្រវត្តិសាស្ត្រ

ការអានប្រវត្តិសាស្ត្រអាចនាំមកនូវការរីករាយ និងផ្តល់ឱ្យអ្នកអាននូវបទពិសោធន៍គួរជាទីពេញចិត្ត ប៉ុន្តែ ចូរយើងសាកល្បងប្រៀបធៀបថា យើងកំពុងទស្សនាទីកន្លែងណាមួយ ដែលមានទេសភាពស្រស់ត្រកាល។

                                               

កាល​បរិច្ឆេទ​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​កម្ពុជា

នៅលើ​ជ្រោយ​ឥណ្ឌូចិន​យើង​នេះ ជនជាតិខ្មែរ​ដែល​ស្ថិតនៅក្នុង​អម្បូរ​មន-ខ្មែរ ជា​ជនជាតិ​ចាស់​ជាងគេ ហើយ​ជនជាតិ​នេះ​មាន​វប្បធម៌-អារ្យធម៌​របស់ខ្លួន​ផ្ទាល់​យ៉ាងហោចណាស់​ក៏​ពីរ​ វាង ១ លាន​ឆ្នាំ និង ៦៨០.០០០ ឆ្នាំមុន​គ.ស​មកហើយ​ដែរ ។ វប្បធម៌​នេះ​មាន​ការវិវត្ត​ពី​សម័យមួយ​ទៅ​សម័យមួយ​ពី​ភាពសម្បូរ​បែប​ដល់​ភាព ​លូតលាស់​រុងរឿង​លើ​គ្រប់​វិស័យ ។ ដោយ​ផ្អែកលើ​ព្រឹត្តិការណ៍ធំៗ ដែលជា​សមិទ្ធផល​នៃ​សង្គម កាលប្រវត្តិ​សាស្ត្រ​កម្ពុជា​ត្រូវគេ​បែងចែក​ជា​ពីរ​សម័យកាល គឺ​សម័យ​បុរេប្រវត្តិសាស្ត្រ និង​សម័យ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ ។ គេ​អាច​ចែក​កាល ឬ​យុគនីមួយៗខាងលើនេះ​ជាច្រើន​កង់​ថែមទៀត ដូចជា​សម័យ​ថ្ម​បរម​បុរាណ សម័យ​ថ្ម​ក្រួស​បំបែក សម័យ ...

                                               

ខេត្តត្បូងឃ្មុំ

ត្បូងឃ្មុំ គឺជា ខេត្ត នៃកម្ពុជាស្ថិតនៅវាលទំនាបកណ្ដាលនៃទន្លេមេគង្គ។ មានព្រំប្រទល់ជាប់ខេត្តកំពង់ចាមនៅខាងលិច ក្រចេះនៅខាងជើង ព្រៃវែងនៅខាងត្បូង និង មានព្រំដែនអន្តរជាតិរួមជាមួយវៀតណាមនៅខាងកើត។ ទីរួមខេត្ត ហើយក៏ជាទីក្រុងធំបំផុតគឺសួង។

                                               

ឃុំចោងម៉ោង

ឃុំចោងម៉ោង ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកទឹកផុស ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង មានរដ្ឋបាលចំណុះ ៨ភូមិ÷ ភូមិរមាស គឺជាភូមិកំណើតរបស់លោក យិន ឌីកាន បច្ចុប្បន្ននៅក្នុងដែនរដ្ឋបាលឃុំចោងម៉ោង គ្មានឈ្មោះភូមិនេះទេ។ ដានប្រវត្តិសាស្ត្រត្រូវបានកាត់តម្រូវតែចិត្តនឹកឃើញរបស់អ្នកបំពេញការងារនាពេលបច្ចុប្បន្នយ៉ាងនេះ? តើហេតុអ្វីផ្លាស់ប្ដូររដ្ឋបាលភូមិមិនស្វែងយល់ពីប្រវត្តិសាស្ត្រភូមិថាមានជាប់ទាក់ទងអ្វីខ្លះ? នេះរឿងប្រវត្តិភូមិ ឃុំ ស្រុកអ្នកសិល្បះ ចុះទម្រាំប្រវត្តិប្រាសាទ នឹងទីតាំងប្រាសាទអ្នកគិតយ៉ងណា? នេះឬការងាររបៀប? យោងតាម ប្រកាសលេខ៤៩៣ ប្រ.ក របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ។

                                               

ទឹកដីកម្ពុជាក្រោមឬវៀតណាមខាងត្បូង

និយាយពីទឹកដីនៃប្រទេសកម្ពុជាក្រោម ដើមឡើយទឹកដីកម្ពុជាក្រោម ដែលមានទំហំដីប្រមាណជា៣៦០.000គីឡូម៉ែតការេ​ ឬប្រទេសយៀកណាមខាងត្បូងសព្វថ្ងៃនេះ គឺជាកម្មសិទ្ធរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ។ ទឹកដីនេះគឺជាភាគមួយនៃចក្រភពនគរភ្នំ ដែលបានកកើតឡើងកាល ពីស.វ ដំបូងនៃគ.ស ក្រោមឥទ្ធិពលនៃវប្បធម៌ឥណ្ឌា ។ នគរភ្នំបានប្រកាន់យក និងបន្ត រក្សាកម្មសិទ្ធិមកសម័យអង្គរ និង ក្រោយអង្គរ ដោយមានហេតុផលពិតប្រាកដសុទ្ធសាធ នៃភូមិសាស្ត្រជាប្រវត្តិសាស្ត្រ និងជាតិសាសន៏ខ្មែរយ៉ាងជាក់លាក់ ។ ម៉្យាងវិញទៀត ទំព័រប្រវត្តិសាស្ត្រនៅសម័យអង្គរ ដោយឡែក នៅស.វ ទី១៣នៃគ.ស បានបង្ហាញបញ្ជាក់ថា នាសម័យនោះជនជាតិខ្មែរមានឥទ្ធិពលយ៉ាង ខ្លាំងក្លា ហើយទឹកដីខ្មែរបានលាតសន្ធឺងតាំងពី ...

                                               

ប្រវត្តិអ៊ិនធឺណែត

ប្រវត្តិនៃ អ៊ីនធឺណិត ចាប់ផ្តើមនៅសតវត្សឆ្មាំ ១៩៥០ និង ១៩៦០ ជាមួយនិងការរីកចម្រើន លូតលាស់នៃកុំព្យូទ័រ ការចាប់ផ្តើមនេះជាមួយការទំនាក់ទំនងពីចំនុចមួយទៅចំនុចមួយ ចន្លោះកុំព្យូទ័រមេនហ្រ្វេមនិងស្ថានីយ៏។ ពង្រីកការតភ្ជាប់ពីចំនុចមួយទៅចំនុចមួយ នៅចន្លោះកុំព្យូទ័រ ហើយបន្ទាប់មកការស្រាវជ្រាវដំបូងចូលទៅក្នុងសំណុំបើកបណ្តាញ សំណុំបើកបណ្តាញគឺជា ARPANET សញ្ញា I នៅ NPL នៅអង់គ្លេស ហើយតេលេណិតបានបង្កើតនៅចុងសតវត្សរ៏ឆ្នាំ ១៩៦០ និងដើមសតវត្សរ៏ឆ្នាំ ១៩៧០ ការប្រើប្រាស់ការផ្លាស់ប្តូរនៃពិធីការ។ARPANET នៅក្នុងការដឹកនាំជាពិសេសទៅកាន់ការរីកចម្រើនលូតលាស់នៃពិធីការ សម្រាប់ការងារអ៊ិនធឺណែត បណ្តាញជាច្រើនបែកចេញពីគ្នាជាច្រើនកន្លែងដែលអាចចូ ...

                                               

សង្គ្រាមលោកលើកទីមួយ

សង្រ្គាមលោកលើកទីមួយគឺដែលចូលរួមពីប្រទេសជាច្រើន ដែលនេះជាហេតុផលដែលយើងហៅថាសង្គ្រាមលោក។ សង្គ្រាមលោកលើកទី១ចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ ១៩១៤ និងបញ្ចប់នៅឆ្នាំ ១៩១៨ គេក៏អាចហៅមួយទៀបានថាសង្គ្រាមលោកលើកទី១។ វាគឺជាសង្គ្រាមមួយដ៏ធំមុនពេលដែលសង្គ្រាមលោកលើកទី២បានចាប់ផ្តើម។ ប្រទេសចំនួន ១៣៥ បានចែកបក្សពួកនៅក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទីមួយនិងមនុស្សច្រើនជាង១៥លាននាក់បានស្លាប់មៅក្នុងសង្គ្រាមនេះ។ សង្គ្រាមលោកលើកទីមួយគឺជាចំបាំងរវាងប្រទេសស្ទើរតែទាំងអស់នីក្នុងទ្វីបអ៊ឺរ៉ុប។ ការប្រយុទ្ធពិតបានកើតឡើងក្នុងកំឡុងពេលសង្គ្រាមជួរមុខបានផ្ទុះឡើងនៅកន្លែងផ្សេងគ្នា។ ផ្នែកខាងមុខបច្ចឹមប្រទេសគឺជាកន្លែងប្រយុទ្ធដ៏សំខាន់នៅចន្លោះប្រទេសអាល្លឺម៉ងនិងកន្លែងកើតឡើងនៃ ...

                                               

សហស្សវត្សរ៍ទី២

សហស្សវត្សរ៍ទី២ គឹជាកំឡុងពេល១០០០ឆ្នាំចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី០១​ខែ​មករាឆ្នាំ១០០១និងបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី៣១​ខែ​ធ្នូឆ្នាំ២០០០។ រួមបញ្ចុលកំឡុងពេលកណ្ដាលខ្ភស់ កំឡុងពេលដែលកើតឡើងវិញ កំឡុងពេលទំនើបដំបូង កំឡុងពេលអាណានិគមនិយម កំឡុងពេលឧស្សាហូបនីយកម្ម ចាប់ផ្ដើមរដ្ធប្រទេស និងចប់នៅសតវត្សទី២០ជាមួយនិងអំណាចវិទ្យាសាស្ដ្រ ផ្សព្វផ្សាយការអប់រំ ការថែររក្សារសុខភាពនិងការចាក់ថ្នាំវ៉ាក់សាំងសាកលនៅក្នុងប្រទេសជាច្រើន។ មនុស្សឡើងដល់ថានព្រះចន្ទ័​ជាលើកដំបូងបង្អស់នៅសតវត្សទី២០។ បចេ្ចកវិទ្យាថ្មីត្រូវបានអភិវឌ្ឈន៍ដោយរដ្ឌាភិបាលជា្រច្រើនឧស្សាហកម្មសកលវិទ្យាល័យនៅទូទាំងពិភពលោក។​ ការអភិវឌ្ឈន៍វិទ្យុទូរទស្សន៍និងអិនធឺរណែតផ្សព្វផ្សាយពត៍មានសកលជុំវិញពិភព ...

                                               

ឧស្សាហកម្មនិងសិប្បកម្មខ្មែរអង្គរ

ប្រវត្តិសាស្រ្តកម្ពុជា មានរៀបរាប់ជាហូរហែរមកថាខ្មែរធ្លាប់មានប្រវត្តិសាស្រ្ត ដ៏ល្បីល្បាញនិងមានកិត្តិសព្ទល្បីខ្ទររន្ទឺ នាសម័យកាលដ៏កាយូរលង់ មកហើយ ហើយបានបន្សល់ទុកនូវកេរមរតក សម្បត្តិវប្បធម៌ជាច្រើនសម្រាប់កុលបុត្រខ្មែរជំនាន់ក្រោយ នេះគឺជាទំព័រ ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ ជាហូរហែររៀបរាប់ចាប់តាំងពីសម័យបុរេប្រវត្តិសាស្ត្ររហូតដល់សម័យប្រវត្តិសាស្ត្រ ដែលបានចាប់ផ្ដើមឡើងនោដើមស.វទី១ នៃគ.ស ឧស្សាហកម្ម និងសិប្បកម្ម បានបង្ហាញពីវប្បធម៌ខ្មែរ ដែលមានទំនៀមទំលាប់ ប្រពៃណីជាសញ្ញាណសម្គាល់ ឬលក្ខណៈសម្បត្តិ​។ នាដើមស.វទិ១នៃគ.ស ជនជាតិចិនបានសរសសេរហើយថា មនុស្សខ្មែរមានជំនាញ ក្នុងការសាងសង់ផ្ទះសម្បែង អំពីឈើ លំអទៅដោយ ក្បូរក្បាច់រចនាយ៉ាងល ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →