Back

ⓘ ប្រវត្តិសាស្ត្រអាស៊ី - ប្រវត្តិសាស្ត្រអាស៊ី, ប្រវត្តិសាស្ត្រថៃដំបូង, ប្រវត្តិសាស្ត្រភូមា, ប៉ាគីស្ថាន, ប្រវត្តិសាស្ត្រមន, ប្រវត្តិសាស្ត្រចាម្ប៉ា, ចេនឡាទឹកលិច ..



                                               

ប្រវត្តិសាស្ត្រអាស៊ី

                                               

ប្រវត្តិសាស្ត្រថៃដំបូង

ប្រវត្តិសាស្ត្រថៃដំបូង ដែលគេបានដឹងចាប់ផ្ដើមជាមួយស្ថានីយ៍បុរាណវិទ្យាដ៏សំខាន់មួយនៅបានជៀង។ ការកំណត់កាលបរិច្ឆេទនៃបុរាណវត្ថុពីស្ថានីយ៍នេះមានភាពចម្រូងចម្រាស ប៉ុន្តែមានការយល់ស្របគ្នាថាយ៉ាងហោចណាស់ក៏នៅកៀកនឹងឆ្នាំ៣៦០០ មុ.គ.ស. ពួកអ្នកស្រុកបានបង្កើតឧបករណ៍ធ្វើពីសំរឹទ្ធិ និង បានចាប់ផ្ដើមដាំដុះស្រូវ ដែលផ្ដល់នូវសន្ទុះដល់អង្គការសង្គមនិងនយោបាយ។ ក្រោយមក អរិយធម៌ម៉ាឡេ មន និង ខ្មែរបានរុងរឿងក្នុងតំបន់មុនពេលការទន្ទ្រានរបស់ពួកស្យាម រាជាណាចក្រដែលគួរឱ្យកត់សំគាល់បំផុតក្នុងពេលនោះគឺ ឝ្រីវិជយនៅភាគខាងត្បូង នគរទ្វារវតីនៅថៃកណ្ដាល និង អាណាចក្រខ្មែរតាំងនៅអង្គរ។ ពួកស្យាមទៃយគឺជាប៉ែកនៃក្រុមជាតិពន្ធុភាសាដែលគេស្គាល់ថាទៃ ក្រុមមួយដ ...

                                               

ប្រវត្តិសាស្ត្រភូមា

ប្រវត្តិសាស្ត្រភូមា គ្របដណ្ដប់ប្រវត្តិកាលចាប់ពីពេលនៃការតាំងលំនៅមនុស្សដែលគេស្គាល់ដំបូង១៣ ០០០ឆ្នាំកន្លងទៅមកដល់សម័យបច្ចុប្បន្ន។ ពួកអ្នកស្រុកដំបូងៗបង្អស់នៃប្រវត្តិសាស្ត្រដែលបានកត់ត្រាទុកគឺពួកព្យូដែលបានចូលទៅកាន់ដងទន្លេឥរាវតីចាប់ពីយូនណានរ.សតវត្សទី២ម.គ.។ នៅសតវត្សទី៤ ស.ធ. ពួកព្យូបានស្ថាបនារដ្ឋបុរីជាច្រើននៅត្រឹមចុងខាងត្បូងព្រំ និងបានកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនា។ កាន់តែឆ្ងាយទៅខាងត្បូង គឺពួកមន ដែលបានចូលពីនគរហរិបុញ្ជ័យនិងទ្វារវត្តីនៅភាគខាងកើត បានបង្កើតឡើងរដ្ឋបុរីផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ពួកគេតាមបណ្ដោយខ្សែឆ្នេរភូមាភាគខាងក្រោមនៅដើមសតវត្សទី៩។ ក្រុមមួយផ្សេងទៀត ម៉្រានម៉ា ពួកភូមា រឺ បឹម៉ា នៃនគរណានចោ បានចូលទៅកាន់ដងទន្លេឥរាវតីខា ...

                                               

ប៉ាគីស្ថាន

ប៉ាគីស្ថាន មាន​ឈ្មោះ​ជាផ្លូវការ​ថា​៖ សាធារណរដ្ឋ​ឥស្លាម​ប៉ាគីស្ថាន គឺជា​ប្រទេស​មួយ​ស្ថិតនៅ​អាស៊ីខាងត្បូង ជាប់នឹង​អាស៊ីកណ្ដាល និង​មជ្ឈិមបូព៌ា​។ ប្រទេស​នេះ​មាន​ឆ្នេរសមុទ្រ ១,០៤៦ គីឡូម៉ែត្រ ជាប់​សមុទ្រអារ៉ាប់ និង​ឈូងសមុទ្រអូម៉ង់ នៅ​ខាងត្បូង និង មាន​ព្រំប្រទល់​ខាងលិច​ជាប់ជាមួយ​ប្រទេស​អាហ្វហ្កានីស្ថាន និង​អ៊ីរ៉ង់ ខាងកើត​ជាប់ជាមួយ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា និង​ភាគ​ឦសាន​ជាប់ជាមួយ​សាធារណរដ្ឋ​ប្រជាមានិត​ចិន​។ ប្រទេស​តាជីគីស្ថាន ស្ថិតនៅ​ជិតបង្កើយ​នឹង​ប្រទេស​ប៉ាគីស្ថាន ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​បាន​កាត់ផ្ដាច់​ដោយ​តំបន់ Wakhan Corridor ដ៏​តូចស្ដើង​។ តំបន់​ដែល​បង្កើត​ជា​ប្រទេស​ប៉ាគីស្ថាន​សម័យថ្មី​សព្វថ្ងៃ គឺជា​ទីកំណើត​នៃ​អរិយធម ...

                                               

ប្រវត្តិសាស្ត្រមន

ប្រវត្តិសាស្ត្រមន ស្ដីពីក្រុមមនុស្សដែលរស់នៅតំបន់ដីសណ្ដភាគខាងកើតនៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា និង នៅប្រទេសថៃខាងលិចនៃភាគកណ្ដាល ដែលមានចំនួនច្រើនជាង ១,១ លាននាក់ក្នុងចុងសតវត្សទី២០។ មនបានរស់នៅត្រង់តំបន់សព្វថ្ងៃនេះអស់រយៈពេល ១២០០ ឆ្នាំកន្លងមកហើយ និង ជាទីកន្លែងដែលពួកគេបានបង្ហាត់បង្ហាញរបៀបរបបសរសេរ និង សាសនាដល់ពួកមីយ៉ាន់ម៉ា ។ មនត្រូវបានគេគិតថាបានផ្សាយចេញពីប្រទេសចិនភាគខាងលិច ដោយស្ថិតនៅលើដែនដីភាគខាងក្រោមនៃទន្លេចាប់ពីដីសណ្ដទន្លេឥរាវតីរាលដាលទៅខាងត្បូងទៅដល់អាងទន្លេចៅព្រះញានៅប្រទេសថៃ។ ទីក្រុងមនសុធម្មត្រូវបានសញ្ជ័យដោយនិសន្តប្រវេសន៍របស់ពួកភូមាដែលធ្វើដំណើរឆ្ពោះមកភាគខាងត្បូងនៅឆ្នាំ ១០៥៧។ រដ្ឋមនធ្លាប់មានអត្ថិភាពដរាបតែរដ្ឋ ...

                                               

ប្រវត្តិសាស្ត្រចាម្ប៉ា

ប្រវត្តិសាស្ត្រចាម្ប៉ា ចាប់ផ្ដើមនៅក្នុងសម័យបុរេប្រវត្តិដែលមានទេសន្តប្រវេសន៍នៃពួកបុព្វបុរសនៃជនជាតិចាមមកកាន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដីគោក និងការបង្កើតឡើងនគរតាមមាត់សមុទ្របែបឥណ្ឌូបនីយកម្មដែលបានតាំងនៅត្រង់អ្វីដែលជាវៀតណាមកណ្ដាលសព្វថ្ងៃនេះ ក្នុងប៉ុន្មានសតវត្សដំបូងនៃគ.ស និងបញ្ចប់នៅពេលការរលំរលាយចុងក្រោយនៃនគរនេះ ហើយនគរត្រូវបានបញ្ចូលនិងលេបត្របាក់បានដោយអណ្ណាមក្នុងឆ្នាំ១៨៣២។

                                               

ចេនឡាទឹកលិច

ចេនឡាទឹក រឺ កម្វុជទឹក ប្រកបដោយក្សត្របុរីប្រាំ បង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ៧០៦-រ.៨០២ គ.ស ជាអតីតនៃទឹកដីខ្មែរ ដែលត្រូវបែងចែកកាលពីសម័យចេនឡាមួយគឺចេនឡាដីគោក និងមួយទៀតគឺចេនឡាទឹកលិចនេះឯង។ នៅសម័យបុរាណចិននិយមហៅចេនឡាទឹកលិចថា សួយចេនឡា រឺ Shuīzhēnlà ។ មូលហេតុនៃការបែងចែកនេះដោយសារកម្សោយអំណាចកណ្ដាល ព្រោះព្រះបាទជយវម៌្មទី១គ្មាន ព្រះរាជបុត្រស្នងរាជ្យទើបព្រះអង្គប្រគល់រាជសម្បត្តិឲ្យ ព្រះនាងជយទេវីទី១ជាបុត្រី ដោយសារព្រះនាងជាស្ត្រីនេះហើយដែលធ្វើឲ្យប្រទេសបែកជាពីរ។

                                               

ប្រវត្តិសាស្ត្រដំបូងរបស់សិង្ហបុរី

ប្រវត្តិសាស្ត្រដំបូងរបស់សិង្ហបុរី សំដៅទៅលើប្រវត្តិសាស្ត្រសិង្ហបុរីនៅមុនឆ្នាំ១៨១៩ ដែលជាឆ្នាំដែលអង់គ្លេសបាន​ដាក់ទីតាំងជំនួញនៅលើកោះនេះ និងបានជួយអោយមានសិង្ហបុរីទំនើប។ យោងតាមឯកសារជាច្រើនដែលត្រូវបានកត់ត្រាទុក​តាំងពីសតវត្សរ៍ទី២នៃគ.ស នៅមុនឆ្នាំ១៩១៨ សិង្ហបុរីត្រូវបានស្គាល់​តាមឈ្មោះជាច្រើនថាជាកំពង់ផែដ៏មានសារសំខាន់។ កោះនេះត្រូវបានកាន់កាប់ដោយរាជាណាចក្រជាច្រើននៅ​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដូចជា៖ សៀម ជ្វា និង រាជាណាចក្រស៊ុលតង់នៃម៉ាឡាកា និងរាជាណាចក្រស៊ុលតង់នៃចូហរ ។ កំនត់ត្រាពីសិង្ហបុរីដំបូងនៅស.វទី២ បានសំគាល់កោះនេះថាជា​ទីតាំងជំនួញមួយក្នុងតំរុយផែនទីជាច្រើន។ អ្នកតារាវិទ្យាក្រិចម្នាក់បានកត់សំគាល់ឃើញវា​សិង្ហបុរីជាចំនុចកណ្ដ ...

                                               

ភ្វូណាន

នគរភ្នំ ឬអាណាចក្រភ្នំ សៀម ៖ ฟูนาน ; ចិន ៖ 扶南 ; ភិងអ៊ិង: Fúnán ; ទំព័រគំរូ:វៀតណាម -Phù Nam) ជាឈ្មោះដែលជនជាតិខ្មែរហៅឈ្មោះប្រទេសរបស់ខ្លួន។ ភាសាចិនអានត្រាប់តាមសូរស័ព្ទខ្មែរក្លាយជា ភ្វូណាន ឬ ហ្វូណន ។ នគរវ្នំមានទឹកដីលាតសន្ធឹងពីបឹងទន្លេសាបរហូតដល់ពាមទន្លេមេគង្គ ដែលជាប់ទៅនឹងសមុទ្រ។ រាជធានីរបស់នគរភ្នំមានឈ្មោះថាវ្យាធបុរ៖កាលនោះប្រហែលមានទីតាំងស្ថិតនៅស្រុកបាភ្នំ នៃខេត្តព្រៃវែងសព្វថ្ងៃ។ ភ្វូណាន ឬ ហ្វូណន គឺជាឈ្មោះជាភាសាចិននៃនគរបុរាណមួយដែលស្ថិតនៅតំបន់ដីសណ្ដទន្លេមេគង្គ។ ការកំណត់ឈ្មោះនេះត្រូវបានគេរកឃើញ នៅក្នុងអត្ថបទប្រវត្តិសាស្ត្រចិនជាច្រើនដែលពិពណ៌នាពីរដ្ឋនេះ បើតាមចិនបុរាណអានថា ប៊ីយូណាម ដែលជាពាក្យគ្មានន័យអ ...

                                               

មជ្ឈមណ្ឌលខេមរសិក្សា

មជ្ឈមណ្ឌល​ខេមរ​សិក្សា ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៩៩ ​ជា​អង្គការ​អន្តរជាតិ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​មួយ ដែល​ទទួល​បាន​ការ​គាំទ្រ​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ​ពី​អ្នក​សិក្សា អ្នក​ប្រាជ្ញ អ្នក​ស្រាវជ្រាវ បញ្ញាវន្ត និង​មនុស្ស​ជា​ច្រើន​ទៀត ដែល​ធ្វើ​ការ​ស្រាវជ្រាវ​អំពី​ប្រទេស​កម្ពុជា។ មខស បានចុះបញ្ជី នៅក្រសួងការបរទេសក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងត្រូវបានចុះបញ្ជីក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិច ក្នុងនាមជាស្ថាប័ន លើកលែងពន្ធ ក្រោមមាត្រា៥០១ ៣ នៃក្រមថវិកាចំណូលផ្ទៃក្នុង។

                                               

វ៉ាន់ឌី កាអុន

វ៉ាន់ឌី កាអុន កើត​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៤២ គឺ​ជា​អ្នក​វិភាគ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​កម្ពុជា និង​អក្សរសិល្ប៍​ខ្មែរ ហើយ​លោក​ក៏​ជា​អ្នក​និពន្ធ​សៀវភៅ​មួយ​ចំនួន​ទាក់​ទង​នឹង ទស្សនវិទ្យា សង្គមវិទ្យា នយោបាយ និង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ ជា​ភាសាខ្មែរ និង​បារាំង ។ លោក វ៉ាន់ឌី កាអុន បាន​សិក្សា​ផ្នែក​សង្គមវិទ្យា​នៅ​ស៊របោន ហើយ​បាន​បញ្ចប់​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៧០ ។ លោក​ត្រូវ​បាន​ប្រជាជន​ខ្មែរ​ស្គាល់​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ​តាម​រយៈ​កម្មវិធី ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ខ្មែរ និង អក្សរសិល្ប៍​ខ្មែរ របស់​វិទ្យុ​បារាំង​អន្តរជាតិ​ផ្សាយ​ជា​ខេមរភាសា ។

                                               

ទេពពិទូរ ឈឹម ក្រសេម

យើងសោកស្ដាយណាស់ដែលពុំបានស្គាល់អំពីថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើត និងទីកំណើតរបស់លោក ។ លោកអាចមានកំណើតនៅរវាងទសវត្សទី៦០ ឬ៧០នៃសតវត្សទី១៩ ។ លោក ឈឹម​ ក្រសេម គឺជាអ្នកប្រាជ្ញមួយរូបនៅប្រទេសកម្ពុជាដែលបានទទួលការបណ្ដុះបណ្ដាលយ៉ាងជ្រាលជ្រៅនូវចំណេះដឹងពីលទ្ធិថេរវាទ ។ លោកទំនងជាបានបញ្ចប់ការសិក្សាថ្នាក់ភាសាបាលីជាន់ខ្ពស់ថែមទៀតផង ។ លោកបានបម្រើការងារនៅស្ថាប័នអភិរក្សវប្បធម៌ខ្មែរចំនួនពីរគឺ បណ្ណាល័យជាតិ និងវិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ ដែលមានបេសកកម្មនៅក្នុងការប្រមូល ការចម្លងឡើងវិញ និងការអភិរក្សឯកសារស្ដីពីសាសនា ដែលមានវត្តមាននៅតាមទីវត្តអារាមនានាក្នុងប្រទេស​កម្ពុជា ។ ក្រោយមកវិទ្យាស្ថាននេះក៏បានស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់នាងកញ្ញា Suzan ...

                                               

រាជវង្សចោឡា

រាជវង្សឆូឡា ជាខ្សៃរាជវង្សទមិឡដែលបានគ្រប់គ្រងឥណ្ឌាខាងត្បូងអស់រយះពេលជាច្រើនឆ្នាំ។ ឯកសារយោងដំបូងអំពីខ្សៃរាជវង្សនេះសរសរដោយអសោកនៃចក្រភពមយូរនៅសតវត្សទី៣ម.គ. និង​គ្រប់គ្រងអំណាចរហូតដល់សតវត្សទី១៣គ. ស.។ អាណាច្ចក្រកណ្តាលនៃខ្សែរាជវង្សគឺនៅក្នុងជ្រលងភ្នំនៃទនេ្លខាវឺរីប៉ុន្តែក្នុងសតវត្សទី៩ដល់សតវត្សទី១៣ខ្សែរាជវង្សមានដីធំជាងមុន។ ឥណ្ឌាខាងត្បូងទាំងអស់បានរួបរួមជាប្រទេសតែមួយអស់រយះពេលជាងពីរសតវត្ស។ ក្រោមការគ្រប់គ្រងអំណាចរបស់សេ្តចរាជរាជឆូឡាទីមួយ​និង​កូនបុ្ររបស់គាត់រាចេនដ្រាទីមួយខ្សៃរាជវង្សនេះមានអំណាចយ៉ាងខ្លាំងក្នុងផែ្នកកងទព៍​សេដ្ធកិច្ចនិងវប្បធម៍ក្នៅក្នុងអាស៊ីខាងត្បូងនិងអាស៊ីអាគ្នេយ៍។

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →